Chạy thận nhân tạo là phương pháp điều trị thay thế thận dành cho người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối, giúp loại bỏ các chất độc, dịch thừa ra khỏi cơ thể khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng. Đây là quá trình điều trị lâu dài, đòi hỏi người bệnh không chỉ tuân thủ phác đồ điều trị mà còn cần duy trì chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe phù hợp trong cuộc sống hằng ngày.
Theo các khuyến cáo chuyên môn của Bộ Y tế và Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, việc phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, gia đình và nhân viên y tế có vai trò rất quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh chạy thận nhân tạo.
Tuân thủ lịch lọc máu định kỳ
Một trong những nguyên tắc quan trọng đối với người bệnh chạy thận nhân tạo là tuân thủ đúng lịch lọc máu theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý bỏ buổi chạy thận, thay đổi thời gian lọc máu hoặc rút ngắn thời gian điều trị có thể khiến các chất độc và dịch thừa tích tụ trong cơ thể, gây nguy hiểm đến sức khỏe.
Người bệnh cần đến bệnh viện đúng giờ, theo dõi cân nặng trước và sau lọc máu, đồng thời thông báo cho nhân viên y tế khi xuất hiện các biểu hiện bất thường như khó thở, đau ngực, tụt huyết áp, sốt hoặc mệt mỏi kéo dài.
Chế độ ăn uống và kiểm soát lượng nước
Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với người bệnh suy thận mạn đang chạy thận nhân tạo. Người bệnh cần thực hiện chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng nhằm hạn chế gánh nặng cho cơ thể.
-Một số nguyên tắc cơ bản gồm:
– Hạn chế ăn mặn để tránh tăng huyết áp và giữ nước
– Kiểm soát lượng nước uống hằng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ
– Hạn chế thực phẩm chứa nhiều kali như chuối, cam, nước dừa, khoai tây…
– Hạn chế thực phẩm nhiều phospho như nội tạng động vật, nước ngọt có gas, đồ chế biến sẵn
– Bổ sung đầy đủ năng lượng và protein phù hợp theo tình trạng bệnh
– Ngoài ra, người bệnh cần theo dõi cân nặng hằng ngày. Việc tăng cân quá nhanh giữa các buổi lọc máu có thể là dấu hiệu cơ thể đang tích nước quá mức.
Chăm sóc đường vào mạch máu
Đường vào mạch máu là “cầu nối sự sống” đối với người bệnh chạy thận nhân tạo. Vì vậy, việc chăm sóc cầu tay hoặc catheter lọc máu cần được đặc biệt chú ý nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và tắc mạch.
Người bệnh cần:
– Giữ sạch vùng cầu tay
– Tránh va đập mạnh vào tay có cầu nối mạch máu
– Không đo huyết áp, lấy máu hoặc truyền dịch ở tay có cầu tay
– Theo dõi dấu hiệu bất thường như sưng, đỏ, đau hoặc mất tiếng rung của cầu tay
– Thông báo ngay cho nhân viên y tế khi phát hiện bất thường
Theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, việc chăm sóc đường vào mạch máu đúng cách giúp duy trì hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng trong quá trình lọc máu.
Duy trì vận động và tinh thần tích cực
Bên cạnh điều trị y khoa, người bệnh chạy thận nhân tạo nên duy trì vận động nhẹ nhàng phù hợp với tình trạng sức khỏe như đi bộ, tập thở hoặc các bài tập nhẹ giúp cải thiện tuần hoàn và nâng cao thể trạng.
Tinh thần lạc quan cũng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị lâu dài. Sự động viên, đồng hành của gia đình và nhân viên y tế sẽ giúp người bệnh có thêm niềm tin, động lực để thích nghi với cuộc sống điều trị định kỳ.
Khám định kỳ và theo dõi sức khỏe thường xuyên
Người bệnh cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn để được theo dõi các chỉ số xét nghiệm, đánh giá hiệu quả lọc máu và phát hiện sớm các biến chứng liên quan đến tim mạch, thiếu máu, rối loạn điện giải hoặc nhiễm trùng.
Việc tuân thủ điều trị và chăm sóc đúng cách không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần kéo dài thời gian sống cho người bệnh suy thận mạn.
Bệnh viện Thận Hà Nội hiện đang thực hiện điều trị, theo dõi và chăm sóc người bệnh suy thận mạn bằng nhiều phương pháp phù hợp, đồng thời tăng cường tư vấn, hướng dẫn người bệnh trong quá trình điều trị lâu dài nhằm giúp người bệnh duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Tài liệu tham khảo
Bộ Y tế – Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo: Tài liệu “Chăm sóc người bệnh toàn diện”.
Bộ Y tế: Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chăm sóc catheter thận nhân tạo.
Bộ Y tế – Cục Quản lý Khám, chữa bệnh: Các hướng dẫn chuyên môn trong chăm sóc và theo dõi người bệnh điều trị dài ngày.
