Bệnh thận là một trong những bệnh lý mạn tính có xu hướng gia tăng trong cộng đồng hiện nay. Điều đáng lo ngại là phần lớn các bệnh lý về thận thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và các chuyên gia thận học, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và khám sức khỏe định kỳ có vai trò rất quan trọng trong phát hiện, điều trị và làm chậm tiến triển của bệnh thận.
Những dấu hiệu sớm không nên bỏ qua
Ở giai đoạn đầu, bệnh thận có thể chỉ biểu hiện bằng những triệu chứng khá mơ hồ, dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường. Một số dấu hiệu thường gặp bao gồm:
Mệt mỏi kéo dài, cơ thể thiếu sức sống
Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể bị thiếu máu, rối loạn chuyển hóa và tích tụ độc tố, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, giảm tập trung, uể oải kéo dài.
Phù chân tay hoặc phù mặt
Thận có vai trò cân bằng nước và muối trong cơ thể. Khi chức năng thận bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng phù nhẹ ở chân, mắt cá chân hoặc phù quanh mắt, đặc biệt vào buổi sáng.
Tiểu đêm nhiều lần
Đi tiểu nhiều lần vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng lọc của thận đang suy giảm. Tuy nhiên, nhiều người thường chủ quan hoặc cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi tác.
Nước tiểu có bọt hoặc bất thường
Nước tiểu xuất hiện nhiều bọt kéo dài có thể liên quan đến tình trạng protein niệu – một dấu hiệu thường gặp trong các bệnh lý cầu thận. Ngoài ra, nước tiểu sẫm màu, tiểu máu hoặc tiểu ít cũng cần được chú ý.
Tăng huyết áp
Tăng huyết áp và bệnh thận có mối liên quan chặt chẽ với nhau. Tăng huyết áp có thể là nguyên nhân gây tổn thương thận, đồng thời bệnh thận cũng có thể khiến huyết áp tăng khó kiểm soát.
Chán ăn, buồn nôn kéo dài
Khi chức năng thận suy giảm, các chất độc tích tụ trong cơ thể có thể gây chán ăn, buồn nôn, hơi thở có mùi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Không phải cứ đau lưng mới là bệnh thận
Nhiều người cho rằng chỉ khi đau vùng thắt lưng mới là dấu hiệu của bệnh thận. Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn các bệnh lý thận mạn tính giai đoạn đầu thường không gây đau rõ ràng.
Dấu hiệu bệnh thận
Các biểu hiện đau vùng thắt lưng thường gặp hơn trong sỏi tiết niệu, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc một số bệnh lý cấp tính. Vì vậy, ngay cả khi không có triệu chứng đau, người dân vẫn không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường kể trên.
Những đối tượng cần đặc biệt lưu ý
Theo khuyến cáo chuyên môn, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh thận cần được theo dõi sức khỏe định kỳ gồm:
– Người mắc tăng huyết áp
– Người mắc đái tháo đường
– Người mắc gout
– Người béo phì
– Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận
– Người thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau kéo dài
– Người lớn tuổi
Đây là những nhóm có nguy cơ cao tiến triển thành bệnh thận mạn nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm.
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện bệnh sớm
Nhiều bệnh lý thận có thể được phát hiện từ những xét nghiệm đơn giản như:
– Xét nghiệm nước tiểu
– Xét nghiệm creatinin máu
– Đánh giá mức lọc cầu thận
– Siêu âm hệ tiết niệu
Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm tổn thương thận ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Theo Bộ Y tế, phát hiện sớm và quản lý tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa bệnh thận mạn tiến triển.
Chủ động bảo vệ sức khỏe thận
Để bảo vệ sức khỏe thận, người dân nên:
– Uống đủ nước hợp lý
– Hạn chế ăn mặn
– Kiểm soát huyết áp và đường huyết
– Không tự ý sử dụng thuốc kéo dài
– Duy trì cân nặng hợp lý
– Khám sức khỏe định kỳ
Bệnh viện Thận Hà Nội khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường của cơ thể và nên thăm khám sớm khi cần thiết để bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế. Quyết định số 2388/QĐ-BYT ngày 12 tháng 8 năm 2024 về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh thận mạn và một số bệnh lý thận”.
- Bộ Y tế – Cục Quản lý Khám, chữa bệnh. Tài liệu khuyến cáo phát hiện sớm và quản lý bệnh thận mạn tại cộng đồng.
