Trong một buổi lọc máu bằng kỹ thuật thận nhân tạo, máu được đưa từ cơ thể qua hệ thống dây dẫn đến quả lọc thận nhân tạo. Đây là nơi diễn ra quá trình làm sạch máu. Sau khi một phần chất thải và nước dư được loại bỏ, máu sẽ được đưa trở lại cơ thể.
1. Máu được đưa ra khỏi cơ thể
Máu đi từ cơ thể qua đường vào mạch máu và theo dây dẫn đến máy thận nhân tạo. Bơm máu của máy giúp máu lưu thông đều đặn qua hệ thống và đi vào quả lọc.
Trong quá trình này, máy theo dõi các thông số như áp lực và tốc độ dòng máu để việc lọc diễn ra an toàn.
Hình 1. Sơ đồ quá trình máu đi qua hệ thống lọc máu bằng thận nhân tạo.
2. Máu đi vào quả lọc – “thận nhân tạo”
Quả lọc là bộ phận quan trọng nhất trong quá trình lọc máu. Bên trong quả lọc có rất nhiều sợi rỗng rất nhỏ. Máu chảy bên trong các sợi này, còn dịch lọc chảy ở phía bên ngoài, thường theo hướng ngược với dòng máu.
Giữa máu và dịch lọc là một màng lọc rất mỏng. Màng này cho phép nhiều chất thải và nước đi qua nhưng giữ lại các thành phần quan trọng của máu.
3. Chất thải được chuyển từ máu sang dịch lọc
Trong quả lọc, các chất thải có kích thước nhỏ như ure, creatinin và một số chất khoáng dư thừa di chuyển từ máu qua màng lọc sang dịch lọc. Cơ chế quan trọng này được gọi là khuếch tán.
Các tế bào máu và phần lớn protein có kích thước lớn nên được giữ lại trong máu, không đi qua màng lọc như các chất thải nhỏ.
Hình 2. Quả lọc giúp đưa chất thải và nước dư sang dịch lọc, đồng thời giữ lại tế bào máu và phần lớn protein.
Máu có nhiều chất thải → Chất thải đi qua màng lọc → Sang dịch lọc → Được đưa ra ngoài
4. Nước dư được lấy ra khỏi cơ thể
Ngoài việc loại bỏ chất thải, thận nhân tạo còn giúp lấy bớt lượng nước dư đã tích tụ giữa các buổi lọc.
Máy thận tạo ra sự chênh lệch áp lực qua màng lọc để đưa lượng nước cần loại bỏ từ máu sang phía dịch lọc. Quá trình lấy nước này gọi là siêu lọc.
Lượng nước cần lấy ra không giống nhau ở mọi người bệnh mà được xác định theo tình trạng dịch, cân nặng và chỉ định điều trị. Nếu lấy quá nhiều nước hoặc lấy quá nhanh, người bệnh có thể bị tụt huyết áp, chóng mặt, buồn nôn hoặc chuột rút. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi trong suốt buổi lọc.
5. Máu đã được lọc trở lại cơ thể
Sau khi đi qua quả lọc, một phần chất thải đã được loại bỏ, nước dư đã được lấy bớt và nồng độ một số chất trong máu được điều chỉnh về mức an toàn hơn.
Máu sau lọc tiếp tục đi qua hệ thống giám sát của máy rồi được đưa trở lại cơ thể qua đường vào mạch máu.
Người bệnh chỉ cần nhớ 3 điều
– Máu của tôi được đưa qua quả lọc.
– Quả lọc giúp lấy bớt chất thải và nước dư.
– Máu sau khi được lọc sẽ trở lại cơ thể.
Nói ngắn gọn: Quả lọc giống như một “bộ lọc thay thế” cho phần chức năng lọc của thận. Máu đi qua quả lọc, chất thải và nước dư được lấy ra, sau đó máu đã được làm sạch được đưa trở lại cơ thể.
Nguồn: Khoa Thận nhân tạo – Bệnh viện Thận Hà Nội
Tài liệu tham khảo
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Hemodialysis.
- National Kidney Foundation (NKF). Hemodialysis: How It Works, Types, and What to Expect.
