Nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn là những cấp cứu y khoa cần được nhận diện và xử trí kịp thời. Hướng dẫn quốc tế Surviving Sepsis Campaign (SSC) 2026 tiếp tục nhấn mạnh ba trụ cột: nhận diện sớm, điều trị nhiễm trùng đúng thời điểm và hồi sức huyết động phù hợp với từng người bệnh.
Hướng dẫn quốc tế Surviving Sepsis Campaign 2026.
Hướng dẫn được xây dựng với sự tham gia của Hiệp hội Hồi sức tích cực Hoa Kỳ (SCCM) và Hiệp hội Hồi sức tích cực châu Âu (ESICM), dựa trên hệ thống phân loại mức độ chắc chắn của bằng chứng và sức mạnh khuyến cáo GRADE. Một số nội dung đáng chú ý gồm:
1. Nhiễm khuẩn huyết là một cấp cứu y khoa
Điều trị và hồi sức cần được bắt đầu ngay khi nhận diện nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm khuẩn. Chẩn đoán chủ yếu dựa trên đánh giá lâm sàng; không nên khẳng định hoặc loại trừ nhiễm khuẩn huyết chỉ bằng một xét nghiệm hay dấu ấn sinh học đơn lẻ. CRP, procalcitonin và các xét nghiệm khác có vai trò hỗ trợ, không thay thế nhận định lâm sàng.
2. Sàng lọc và quản lý sớm
Ở người bệnh cấp tính trong bệnh viện, khuyến cáo sử dụng NEWS, NEWS2, MEWS hoặc SIRS thay cho qSOFA khi dùng một công cụ đơn lẻ để sàng lọc nhiễm khuẩn huyết.
Các cơ sở y tế nên triển khai chương trình cải tiến chất lượng, sàng lọc nhóm nguy cơ cao, quy trình điều trị chuẩn và cơ chế phản ứng nhanh như “Code Sepsis” hoặc “Sepsis huddle” phù hợp với điều kiện thực tế.
Lấy cấy máu càng sớm càng tốt, lý tưởng trước khi sử dụng kháng sinh, với điều kiện không làm chậm việc điều trị. Gợi ý đo lactate máu ban đầu để hỗ trợ đánh giá tình trạng giảm tưới máu; ở người bệnh tăng lactate hoặc sốc nhiễm khuẩn, có thể theo dõi lactate nối tiếp để định hướng hồi sức.
3. Hồi sức dịch và quản lý huyết động
Ở người bệnh giảm tưới máu do nhiễm khuẩn huyết hoặc sốc nhiễm khuẩn, hướng dẫn gợi ý truyền ít nhất 30 mL/kg dịch tinh thể đường tĩnh mạch trong 3 giờ đầu. Thể tích dịch cần được cá thể hóa theo đặc điểm người bệnh, bối cảnh lâm sàng và đáp ứng điều trị; phải đánh giá lại thường xuyên để tránh hồi sức thiếu hoặc quá mức.
Nếu hạ huyết áp vẫn kéo dài sau bù dịch, cần sử dụng thuốc vận mạch. Với sốc không ổn định, có thể cân nhắc khởi trị vận mạch đồng thời với truyền dịch. Hướng dẫn cũng gợi ý có thể bắt đầu vận mạch qua đường tĩnh mạch ngoại vi để khôi phục huyết áp kịp thời, thay vì trì hoãn trong khi chờ thiết lập đường tĩnh mạch trung tâm.
4. Mục tiêu huyết áp
Mục tiêu huyết áp động mạch trung bình (MAP) ban đầu ở người lớn sốc nhiễm khuẩn là 65 mmHg, thay vì theo đuổi mục tiêu cao hơn. Ở người bệnh từ 65 tuổi trở lên, gợi ý khoảng MAP ban đầu 60–65 mmHg.
5. Thời điểm sử dụng kháng sinh
Sốc nhiễm khuẩn có thể, nhiều khả năng hoặc đã xác định: dùng kháng sinh ngay, lý tưởng trong vòng 1 giờ kể từ khi nhận diện. Nhiễm khuẩn huyết nhiều khả năng hoặc đã xác định nhưng chưa có sốc: dùng kháng sinh ngay, lý tưởng trong vòng 1 giờ kể từ khi nhận diện.
Trường hợp có thể nhiễm khuẩn huyết nhưng chưa có sốc: nhanh chóng đánh giá nguyên nhân nhiễm trùng và không nhiễm trùng; nếu mối lo ngại nhiễm trùng vẫn còn, sử dụng kháng sinh trong vòng 3 giờ kể từ thời điểm đầu tiên nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết.
Người bệnh cần được đánh giá liên tục. Khi xác định nguyên nhân khác hoặc khả năng nhiễm trùng thấp, có thể trì hoãn hoặc ngừng kháng sinh theo đánh giá chuyên môn. Khi đã có kết quả vi sinh và kháng sinh đồ, cần xuống thang điều trị khi phù hợp.
6. Kiểm soát nguồn nhiễm và sử dụng kháng sinh hợp lý
Nhanh chóng xác định các ổ nhiễm cần can thiệp như dẫn lưu, cắt lọc hoặc loại bỏ thiết bị nhiễm trùng; nếu có chỉ định, nên kiểm soát nguồn nhiễm sớm, lý tưởng trong vòng 6 giờ.
Chỉ bao phủ vi khuẩn đa kháng khi có yếu tố nguy cơ phù hợp; tránh mở rộng phổ không cần thiết ở người bệnh nguy cơ thấp. Không sử dụng kháng nấm kinh nghiệm thường quy; chỉ cân nhắc theo từng trường hợp có nguy cơ nhiễm nấm cao.
Bổ sung bao phủ vi khuẩn kỵ khí khi có yếu tố nguy cơ như nhiễm trùng ổ bụng, sản phụ khoa sâu, mô mềm hoại tử, áp xe hệ thần kinh trung ương hoặc ổ mủ màng phổi.
7. Một số liệu pháp hỗ trợ
Gợi ý sử dụng corticosteroid đường tĩnh mạch cho người bệnh sốc nhiễm khuẩn cần thuốc vận mạch. Ưu tiên chiến lược truyền máu hạn chế thay cho chiến lược truyền máu rộng rãi. Khởi trị insulin khi glucose máu từ 180 mg/dL (10 mmol/L) trở lên.
Không sử dụng thường quy vitamin C đường tĩnh mạch, immunoglobulin đường tĩnh mạch, vitamin D hoặc các kỹ thuật lọc máu nhằm điều trị nhiễm khuẩn huyết khi chưa có bằng chứng về lợi ích.
KẾT LUẬN
SSC 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của sàng lọc sớm, can thiệp kịp thời và đánh giá liên tục. Việc lựa chọn dịch truyền, thuốc vận mạch, kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ cần được cá thể hóa, đồng thời gắn với kiểm soát nguồn nhiễm và quản lý sử dụng kháng sinh hợp lý.
Nội dung trên nhằm cập nhật thông tin chuyên môn và không thay thế đánh giá, chỉ định điều trị của bác sĩ đối với từng người bệnh.
Nguồn: Khoa Dược – Bệnh viện Thận Hà Nội
📘 TÀI LIỆU THAM KHẢO
– Prescott H, Antonelli M, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: International guidelines for management of sepsis and septic shock 2026. Critical Care Medicine. 2026. doi: 10.1097/CCM.0000000000007075.
